‘Waarom zou je een mens anders behandelen als diegene toevallig een andere maatschappelijke status heeft dan jij?’ Die vraag stelde een leerling tijdens de jaarlijkse cobatwedstrijd op Descart in Utrecht. Een mooie en rake vraag. Het vervolg liet zien waarom een coöperatief debat zo depolariserend werkt: het helpt om een rondje te maken om allerlei aannames van jezelf en je gesprekspartners en de onderstroom van ideeën naar boven te brengen.
Ik mocht dit jaar opnieuw jurylid zijn op het Descart waar de leerlingen uit leerjaar 3 met elkaar het coöperatieve gesprek aangingen naar aanleiding van een paar young adult-romans. Ze gebruikten de drijfveren van de personages als inspiratiebron. Dat leverde een bijzondere middag op waarin hard gezamenlijk (!) werd nagedacht, geluisterd, bevraagd en maatschappelijke vragen werden onderzocht.
De leerlingen vonden het geen gemakkelijke opgave, zo’n coöperatief gesprek, maar ze hielpen elkaar telkens verder door stiltes te laten vallen, verheldering bij elkaar te vragen op antwoorden die niet helemaal begrepen werden, of – als het echt even te ingewikkeld werd – het gesprek verder te helpen door te zeggen: ‘Laten we even teruggaan naar de hoofdvraag!’ Zo stapelden ze hun individuele kennis en kwamen ze tot nieuwe gezamenlijke inzichten. Tot hun verrassing leerden ze bovendien niet alleen de boeken, maar ook elkaar beter kennen en begrijpen.
Kortom: het was een weer een genoegen om te mogen jureren in Utrecht; graag tot volgend jaar!
Mare Roelfsema